Τοπωνύμια απο τα γειτονικά χωριά
Τα εις την περιφέρειαν του Τσαμαντά χωρία φέρουσι κατά το πλείστον ονόματα εκ Σλαβικής ρίζης. Ούτως έχωμεν χωρία με τα Σλαβικά ονόματα Λιντίζδα, Σμίνετζη, Γριάζδανη, Μάλτζιανη, Λεσσηνίτζα, Γλούστα, Λίστα, κλπ.
Είνε παράδοξον και δυσεξήγητόν πως η εν Ηπείρω Σλαβική (Σερβική) κυριαρχία, μη παραταθείσα μηδ' επί ολόκληρον αιώνα, κατώρθωσε να εγκολάψη εις την χώραν τόσας Σλαβικάς τοπωνυμίας, διασωθείσας και διατηρουμένας ανεξιτήλως μέχρις ημών, ενώ σχεδόν ουδέν έτερον υπελείφθη αναμιμνήσκον την ξενικήν αυτήν κατοχήν. Δύναται τις να είπη ότι υπέρ το ήμισυ των εν Ηπείρω τοπωνυμιών εινε Σλαβικής προελεύσεως, τουθ' όπερ άλλως παρατηρείται εν ήττονι βαθμώ και εις πολλάς Επαρχίας της Π. Ελλάδος.

Και εντός των ορίων του Τσαμαντά δεν λείπουσιν εξ ολοκλήρου αι Σλαβικής προελεύσεως ονομασίαι διαφόρων μερών. Ούτω βουνώδης τις θέσις καλείται Κερασοβίτζα, ποτάμιον τι φέρει το όνομα Λαχοβήστα, άλλαι τοποθεσίαι καλούνται Πλόκηστα, Σταρόδα κλπ
Εν Λιντίζδα υπάρχη τοπωνυμία Πολιάνα ενθυμίζουσα την «Iasnaia-Poliana» του Τολστόη.
Εξήγησιν επαρκή της τοιαύτης επικρατήσεως των Σλαβικών τοπωνυμιών εν καθαρώς Ελληνικαίς χώραις ουδαμού εύρον, μεθ'όσα σχετικά και αν ανέγνωσα. Πως οι παροδικοί ούτοι κατακτηταί επέβαλον εις τόπον ετερόγλωσσον ονομασίας εκ της γλώσσης των, ενώ το Ελληνικόν Κράτος μετά αιώνος ελεύθερον βίον δεν κατώρθωσε να επιβάλη Ελληνικάς τοιαύτας επί Ελλήνων κατοίκων ;

Οπως και αν έχη το πράγμα, τον βάρβαρον τούτον λεκτικόν ρύπον πρέπει ταχέως και εκ παντός τρόπου ν' απορίψωμεν εκ των χωρών μας και να επαναφέρωμεν, όπου είνε δυνατόν τας αρχαίας εθνικάς μας ονομασίας, η να δώσωμεν νέας τοιαύτας εκ της ιδίας ημών γλώσσης. Πρέπει να έχωμεν την ειλικρίνειαν να ομολογήσωμεν ότι η πληθύς αύτη των ξενικών τοπωνυμιών εν ταις Ελληνικαίς χώραις είναι αίσχος δια την Ελληνικήν Πολιτείαν !

Αλβανικής προελεύσεως ονομασίας και τοπωνυμίας, καθ' όσον ηδυνήθην να εξακριβώσω, απαντώμεν επίσης αρκετάς εν τοις ορίοις του Τσαμαντά και τοις πέριξ. Η λέξις «Θάνα», δι' ης, ως εν αρχή ελέχθη, επωνυμείται η πολυπληθεστέρα συνοικία της κώμης, είνε Αλβανική σημαίνουσα «Κρανέαν», καθ' όσον άλλοτε υπήρχε πληθύς τοιούτων δένδρων επί του εν τη θέσει ταύτη πετρώδους λόφου. Επίσης Αλβανικαί είνε αι τοπωνυμίαι Μάλια, δι' ης επωνυμείται η προς το ναίδριον του Αγ. Δημητρίου βουνώδης ράχις, Ντράϊζα, Θελέϊζα κλπ
Δια την «θελέϊζαν» εγράφη ήδη που οφείλεται το όνομά της, δυνάμενον να εξελληνισθή εις «Περδικοπήγαδον».
Εύκαιρον να σημειωθή ενταύθα ότι επί των βουνών και των οροπεδίων του Τσαμαντά υπάρχει αφθονία περδίκων. Ο αποφασίζων να διατρέξη τα άκρως δύσβατα ταύτα βουνά και τα εις απότομον ύψος ευρισκόμενα οροπέδια, εις τα οποία, δια να αναρριχηθή δέον να ήνε πρώτης τάξεως Alpiniste, συναντά σμήνη περδίκων, των οποίων το άσμα κατά τας πρωίας του έαρος και θέρους αποτελεί ηδυτάτην ακουστικήν απόλαυσιν.

Δια να πίωσιν αύται ύδωρ προστρέχουσι συνήθως εις την πηγήν «Θελέϊζα». Το αυτό συμβαίνει εις το «Αετοπήγαδο» με τον βασιλέα των αιθέρων, τους τανυπτέρους αετούς, οίτινες κατά προτίμησιν σβύνουσι την δίψαν των εις τα κρυσταλλώδη νάματα της πηγής αυτής.
Οι διερχόμενοι εκείθεν πολύ συνήθως ευρίσκουσι πτερά του πτηνού τούτου, δι' ων άλλοτε κατεσκεύαζον τας αρχαϊκού εκείνου τύπου γραφίδας, όπως βλέπομεν κρατούντα τοιαύτην τον Ευαγγελιστήν Ιωάννην εις τας αγιογραφίας των ναών μας.

Τσαμαντάς 1922
Νικόλαος Νίτσος