Η κώμη του Τσαμαντά κείται εν Ηπείρω Ν. του όρους Στουγάρα (Μουργκάνα), προεκτάσεως των Κεραυνίων ορέων, μεταξύ δειράδων και φαράγγων. Τέμνεται υπό δυό ποταμίων, της Στέρας και του Πλατανάκη, τα οποία ενούμενα εκβάλλουσιν εις τον ποταμόν Παύλαν (τον Ξάνθον η Φοίνικα των αρχαίων).
Υπό των δυό τούτων ποταμίων περικλείεται η μία της κώμης συνοικία εις σχήμα τριγώνου σκαληνού, ου την βάσιν αποτελεί η μεταξύ των πηγών των γραμμή, της κορυφής ευρισκομένης εις την συμβολήν των. Η εντός του τριγώνου τούτου συνοικία φέρει το όνομα Πέρα- Μαχαλάς.

Εκατέρωθεν ευρίσκονται αι έτεραι δυό συνοικίαι, Δ. η μικροτέρα, Πράνθης καλούμενη, και η πολυαριθμοτέρα, η θάνα, με προέκτασιν προς την Αλίκουρην και ετι περαιτέρω προς τον νέον εν Καμύτζιανη συνοικισμόν. Η γεωγραφική της κώμης θέσις είνε ΒΔ. των Ιωαννίνων και Β. των Φιλιατών. Επί Τουρκοκρατίας υπήγετο διοικητικώς εις το Καϊμακαμλήκιον Φιλιατών και απετέλει την μεθόριον Β. προς το Μουτεσσαριφλήκιον Αργυροκάστρου και Δ. προς το Καϊμακαμλήκιον Δελβίνου. Και σήμερον διοικητικώς εξαρτάται εκ της υποδιοικήσεως Φιλιατών του Νομού Ιωαννίνων.

Εκκλησιαστικώς εξακολουθεί να υπάγηται, όπως και πρότερον, υπό την Μητρόπολιν Παραμυθίας - Φιλιατών και Γηρομερίου και συνορεύει προς το χωρίον Σωτήρα με την Εκκλησιαστικήν περιφέρειαν της Επαρχίας Δρυϊνουπόλεως. Αποτελεί προσέτι του Τσαμαντά μετά του χωρίου Λίστα τα δυό τελευταία προς Β. χωρία των λεγομένων Τσιαμοχωρίων της Επαρχίας Τσιαμουργιάς, ης αι διάφοροι κώμαι και χωρία κείνται εκατέρωθεν του ποταμού θυάμιδος (Καλαμά) εις ικανήν έκτασιν. Κατά την αρχαιότητα η θέσις, ένθα νυν η κώμη του Τσαμαντά, απετέλει μέρος του Θεσπρωτικού τμήματος Κεστρίνης.
 

Τσαμαντάς 1922
Νικόλαος Νίτσος