Ευχές

Σωτηρία !
Εις τους κληρικούς μετά πόσιν οινοπνευματωδών αποτείνεται η ευχετήριος αύτη λέξις αντί της προς τους λαϊκούς συνήθους φράσεως: με τις υγείες σας ! Σημειωτέον ότι δια τους ιερείς υπάρχει ολόκληρον ιδιαίτερον τυπικόν προσφωνήσεων, προσρήσεων και ευχολογίων.
Προ των συνήθων χαιρετισμών : Καλημέρα, Καλησπέρα! προτάσσεται η λέξη «ευλογείτε!» πάντοτε εις τον πληθυντικόν και επί ενός προσώπου ενώ ουδέποτε άλλοτε συνηθίζεται το τοιούτον παρά τοις χωρικοίς, αποτείνουσι πάντοτε τον λόγον εις ενικόν, όταν πρόκειται περί ενός προσώπου, όπως έπραττον και οι αρχαίοι Ελληνες.
Αποτείνουσαι αι γυναίκες τον λόγον προς ιερέα τον προσφωνούσιν ενίοτε δια του ενός δια δυοίν : Αφεντη—Ζωτη. Οι αναχωρούντες εκ μέρους, ένθα παρακάθηνται και ιερείς, προ των : Καλοβράδυ η Καληνύχτα: θα προτάξουν το: η ευχή σας. Ομοίως εις τας προπόσεις έχουν προωρισμένας και τας εξής ευχάς δια τους ιερείς: Καλή ιερωσύνη, η Καλόν Παράδεισο: ήτοι ευδοκίμως να ιερατεύσης επί της γης και ν' αξιωθής να κερδήσης τα αγαθά του Παραδείσου εν τη μελλούση ζωή.

Να ζήση τ' όνομά σου !
Αι γυναίκες αποτεινόμεναι προς τον οικοδεσπότην, όταν εν εορτασίμοις επισκέψεσιν η εν άλλαις περιστάσεσιν αισίων γεγονότων προσφέρωνται αυταίς αναψυκτικά, θ' αρχίσουν τον ορμαθόν των ευχών των (και είνε εις το είδος τούτο ανεξάντλητοι και αμίμητοι!) δια της άνω ευχετηρίου φράσεως.
Αυτή περικλείει έννοιαν πλατυτέραν και πληρεστέραν της απλής: να ζήσης! Η απαγγέλλουσα ταύτην εύχεται τω οικοδεσπότη ου μόνον ατομικώς μακρόν βίον, αλλά διαιώνισιν του ονόματός του, δηλ. διατήρησιν επ' άπειρον του οικογενειακού ονόματος δι' απογονής και επιγονής

Να μου ζήσης σαν τα ψηλά βουνά !
Δηλ. ο βίος σου να ήνε αμετάπτωτος και παρατεταμένος, όπως ο των υψηλών και αιωνοβίων ορέων


Υπάρχει δημοτικόν άσμα αρχόμενον ούτω:
Καλότυχα, ψηλά βουνά και παινεμένοι κάμποι,
που Χάρο δεν παντέχετε, Χάρο δεν καϊτεράτε!

Δια του διστίχου τούτου μετά τίνος φθόνου και μελαγχολίας εξαίρεται το αιωνόβιον των ορέων και πεδιάδων, εν αντιθέσει προς το βραχύβιόν του ανθρώπου.

Καλά γεράματα !
Ευχή προτασσομένη προ πάσης άλλης, όταν ο λόγος αποτείνηται προς γηραλεωτέρους αμφοτέρων των φύλων κατά τας συγχαρητηρίους επισκέψεις. Η ευχή αύτη υπενθυμίζει τας ευχάς και δεήσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, αιτουμένης "χριστιανά τα τέλη της ζωής ημών, ανώδυνα, ανεπαίσχυντα, ειρηνικά..."

Να χλωρήνη το χέρι σου !
Ευχή υπέρ ευεξίας της ευεργετικής χειρός, ης αντίθετος: Να ξεραθή το χέρι σου !

Κατά τας επί τω νέω έτει συγχαρητηρίους επισκέψεις αι προσερχόμεναι εις τον συγγενικόν η φιλικόν οίκον γυναίκες λαμβάνουσιν ανά χείρας κλάδον πρίνου (κοπάτζιας) εκ των εν τη αυλή και εισερχόμεναι ρίπτουσι τούτον εις την καίουσαν εστίαν και απαγγέλλουσι την εξής ευχήν προ των άλλων :

Αρνιά, κατσίκια θηλυκά,
Παιδιά, δαμάλια σερνικά !

 

Τσαμαντάς 1922
Νικόλαος Νίτσος