Επιστολή στο υπ.πολιτισμού για το λαογρ. μουσείο
Ο πρόεδρος του δ.σ. του λαογραφικού μουσείου Τσαμαντά κ. Σωτήριος Κωστάκης απέστειλε
στις 14.4.2005 στο υπουργείο πολιτισμού επιστολή - υπόμνημα, τονίζοντας την σπουδαιότητα
και την προσφορά του λαογραφικού μουσείου σε μια ευαίσθητη παραμεθόρια περιοχή,
επισημαίνοντας παράλληλα τα προβλήματα και τις ανάγκες του μουσείου στον πρωθυπουργό
κ. Κων. Καραμανλή ως υπουργό πολιτισμού και επιστημών με ταυτόχρονη κοινοποίηση
προς την αναπληρωτή υπουργό κ. Φάνη Πάλη - Πετραλιά, τον υφυπουργό κ. Π. Τατούλη
και την γεν. γραμματέα του ίδιου υπουργείου, ζητώντας την έγκριση οικονομικής ενίσχυσης
για την αντιμετώπιση και επίλυση αυτών των προβλημάτων.
Η επιστολή εχει ως εξής:
«Εξοχώτατε κύριε πρωθυπουργέ,
είμαι πρόεδρος του λαογραφικού μουσείου Τσαμαντά, του Ν. Θεσπρωτίας της Ηπείρου.
Πρόκειται για το έσχατο χωριό, αλλά τον πρώτιστο προμαχώνα του Ελληνισμού και του
πολιτισμού, ακριβώς πάνω στα σύνορα Ελλάδος - Αλβανίας, στην κορυφή του συμπαγούς
ογκώδους και συνεχούς ορεινού και δύσβατου τμήματος της οροσειράς της Πίνδου, της
ιστορικής Μουργκάνας, το οποίο είναι μόνο στους αετούς - κατ' όνομα και κατ' ουσίαν
— προσβάσιμο για αρκετό διάστημα του έτους.
Στον Τσαμαντά λοιπόν, τον ηρωικό προμαχώνα του έπους του '40, αλλά και σήμερα του
2005 της Ε.Ε., ξεχασμένο και μακράν πάσης κρατικής μέριμνας με την γνωστή φτώχεια
και εγκατάλειψη της υπαίθρου, καλλιεργείται παρά τις αντιξοότητες και σε πείσμα
των δυσχερεστάτων συνθηκών, ο πολιτισμός, τον οποίο ολοι προβάλλουν καθημερινώς
και ποικιλοτρόπως, αλλά χωρίς έμπρακτα να τον στηρίζουν.
Ο νομός Θεσπρωτίας είναι ο φτωχότερος της Ηπείρου, η Ηπειρος η φτωχότερη και πλέον
απομονωμένη περιοχή της Ελλάδος, έτσι, έχομε το... προνόμιο να είμαστε οι πρώτοι
σε ολόκληρη την Ε.Ε. στην φτώχεια, στην εγκατάλειψη και στην έλλειψη κρατικής προστασίας
και μέριμνας. Αυτή είναι, δυστυχώς, η ωμή αλήθεια.
Ζούμε με την Ελληνική ψυχή και τροφοδοτούμεθα μόνο με την Ελλάδα και τον πολιτισμό
της και κάποια ελπίδα, ότι κάποτε θα ευδοκήσει οι αρμόδιοι να μας θυμηθούν, για
το μόνο που είμαστε σίγουροι είναι ότι δεν θα μας ξεχνάει ο Θεός και... ο πολιτισμός!
Από τον Τσαμαντά έχουν προέλθει εθνικοί ευεργέτες (ιδρυτές Νοσοκομείου), γερουσιαστές
στις ΗΠΑ, αξιολογότατοι επιστήμονες, διαπρεπείς πολιτικοί και στρατιωτικοί άνδρες,
αλλά και γενναίοι απλοί άνθρωποι που δεν ξέρουν πώς να ελίσσονται πολιτικά ή να
αναζητήσουν την άνεση της πόλης αποκομμένοι από τις ρίζες τους και την παράδοση
τους, αλλά παραμένουν αγέρωχοι και συνεπείς συνεχιστές και είναι εδώ: φυλάγουν Θερμοπύλες
και επαναβεβαιώνουν το σύγχρονο «ΟΧΙ» στον επικίνδυνο κατήφορο του νεωτερισμού ως
γνήσιοι απόγονοι των Δωριέων εκ των οποίων προέρχονται αγνοώντας τη φτώχεια, την
απομόνωση, την εγκληματική αδιαφορία των αρμοδίων - ηθικά και φυσικά — παρά τα πολλά
λόγια, τις άμετρητες υποσχέσεις, τα «προοδευτικά σχέδια» και αντιστέκονται στις
αρρώστιες και στην επέλαση των νεήλυδων και επήλυδων, παντός χρώματος, φρονήματος,
θρησκεύματος και εθνότητας. Τα τηλεοπτικά μέσα μόνο όψεις — όταν δεν έχουν «απασχόληση»
στο κέντρο — αποδίδουν της αμείλικτης πραγματικότητας.
Εμείς εδώ είμαστε αιώνιοι σκοποί -κατά κυριολεξίαν και αλληγορίαν — του Ελληνισμού,
του Χριστιανισμού και του πολιτισμού, στοιχεία που μας χαρακτηρίζουν και ποτέ δεν
θα απεμπολήσουμε.
Προσδοκούμε από την πολιτεία να σταθεί αρωγός μας.
Δεν επαιτούμε ούτε παρακαλούμε για ελεημοσύνη, ούτε εκλιπαρούμε κρατική επιχορήγηση,
αλλά απαιτούμε, διότι την δικαιούμαστε, την αξιοποιούμε για τον σκοπό που επιβάλλεται
να δίδεται.
Είμαστε υπερήφανοι ως Τσαμαντιώτες και σαν Ηπειρώτες: λιτοί στη διαβίωση, αλλά πλούσιοι
στην ψυχή και στον πολιτισμό. Οχι επαίτες, αλλά διεκδικητές στην πρόοδο και στο
δίκαιο.
Η λειτουργία του εδώ λαογραφικού μουσείου επαφίεται στην αυτοθυσία μας, ενώ η πολιτεία
θριαμβολογεί ότι συνδράμει στον πολιτισμό και δια στόματος των αρμοδίων — από τον
Πρωθυπουργό ώς τον οποιονδήποτε διευθύνοντα — σε όλους τους τόνους εξαγγέλλονται
μέτρα υπέρ του πολιτισμού. Ως τώρα για τον Τσαμαντά είναι όλα αυτά παντελώς άγνωστα.
Αν πραγματικά ισχύουν για ολη την επικράτεια και για τον Τσαμαντά μας, τότε άμεσα
απαιτούμε οικονομική ενίσχυση και ένταξη του λαογραφικού μουσείου μας — για την
αξία και την ακτινοβολία του, θα γίνει αναφορά στη συνέχεια - στο υπουργείο πολιτισμού
και να προβεί στην πλήρη ανάληψη κάλυψης όλων των εξόδων λειτουργίας του.
Να σημειωθεί ότι το 2000 δεν πήραμε ούτε
μια δραχμή, εκεί μείναμε ακόμα σε ό,τι αφορά το έμπρακτο ενδιαφέρον των αρμοδίων
για την τύχη του εθνικού ακρίτα,
του Τσαμαντά, διότι τα ευρώ δεν τα είδαμε ακόμα για να τα
βάλουμε και να τα φιλοξενήσουμε... στο μουσείο μας.
Από πότε υπάρχουν και σε ποιους δίδονται;' Ισως ο Τσαμαντάς να εξακολουθεί να είναι
εκτός Ελληνικής (και Ευρωπαϊκής) ζώνης.
Αυτή τη φορά ευελπιστούμε υπό τη νέα διοίκηση, γι' αυτό και συλλήβδην σε αυτήν απευθύνομαι,
ότι θα αλλάξει στάση και θα σταθεί αρωγός των προσπαθειών μας, ώστε να διατηρήσουμε
το λαογραφικό μουσείο Τσαμαντά χορηγώντας
άμεσα ό,τι χρειάζεται για να συνεχίσει τη λειτουργία και να επεκτείνει την πολιτιστική
του δραστηριότητα.
Ετσι, τον ερχόμενο Σεπτέμβριο (15-16 Σεπτεμβρίου του 2005)
έχει προγραμματιστεί διεθνές συνέδριο με θέμα: «Κοινή Ευρωπαϊκή
Πολιτιστική Κληρονομιά: Μουσεία, Σύνορα, Πολιτιστική αντίληψη και επικοινωνία μεταξύ
παραμεθορίων περιοχών» στον Τσαμαντά, με επισκέπτες και ομιλητές, διαπρεπείς καθηγητές
ξένων πανεπιστημίων (Αγγλίας, ΗΠΑ κ.λπ.).
Καθένας λοιπόν, αντιλαμβάνεται την πολιτιστική και εθνική σημασία αυτού του προγράμματος,
αλλά και το βάρος της οικονομικής — εκτός των άλλων — ευθύνης του Τσαμαντά.
Η σκέψη, η βούληση και η απαίτησή μας είναι το υπουργείο
πολιτισμού να έχει την πρώτη έμπρακτη παρουσία σε όλα τα
επίπεδα: εκπροσώπησης, διευκόλυνσης, οικονομικής επιχορήγησης και όποιας άλλης,
ηθικής, υλικής στήριξης ολοκλήρου του εν λόγω προγράμματος
και — ασφαλούς — μόνιμης λειτουργίας του λαογραφικού
μουσείου μας (SOS).
Εκφράζοντας τις ευχαριστίες και τις προσδοκίες όλων των ακριτών του Τσαμαντά για
την ευτυχή και επιτυχή κατάληξη των αναληφθησομένων ενεργειών σας, μαζί με τις ευχές
μας για δημιουργική χρονιά στο χώρο του Πολιτισμού, την οποία άλλωστε εσείς,
κύριε Πρωθυπουργέ, χαρακτηρίσατε ως χρονιά
του πολιτισμού. Παρακαλείσθε να κάνετε πράξη από εδώ, από
τον Τσαμαντά, το πρώτο βήμα της εξαγγελίας σας: Το αναμένουμε!
Με εξαιρετική τιμή
το δ.σ. του
λαογραφικού μουσείου
Τσαμαντά
Ο πρόεδρος του δ.σ.
Σωτήριος Κωστάκης
