Την απάντηση μας τη δίνει ο Λαογράφος μας Τσαμαντιώτης Νικόλαος Νίτσος.
Την ονομασία του ο Τσαμαντάς οφείλει κατά τον Νίτσο στη βυζαντινή οικογένεια των Τσαμαντούρων, στους οποίους δόθηκε (13ος αιώνας) ως φέουδο η περιοχή.
Διατυπώνει την εκδοχή αυτή «με δόσιν πιθανότητος και αληθοφάνειας« όπως γράφει στηριζόμενος στις πληροφορίες που δίνει για την οικογένεια αυτή ο ιστορικος Κ. Παπαρρηγόπουλος (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ. Ε’ σ. 78).
Ακόμη για την Καμίτσιανη παραπέμπει στον Σ. Βουτυρά, ο οποίος στο Λεξικόν Ιστορίας και Γεωγραφίας γράφει ότι χτίστηκε από τον βυζαντινόν στρατηγό Καμίτζη το 506 μ.Χ. κατά τον πόλεμο εναντίον των Γότθων.

Ο Τσαμαντάς βρίσκεται στο Ν.Δ. τμήμα της Ηπείρου, νότια του όρους Στουγγάρα, που αποτελεί προέκταση των Κεραυνείων ορέων. Στο βάθος μιας επιβλητικής χοάνης, στεφανωμένης από ψηλές βουνοκορφές, ανάμεσα σε γρανιτένιους όγκους, ανακλαδίζεται σε σημαντική έκταση ο Τσαμαντάς, ένα από τα ιστορικά κεφαλοχώρια της Ηπείρου. Τον διασχίζουν δυο ποταμάκια η Στέρα και ο Πλατανάκης που εκβάλλουν στην Παύλα (τον Φοίνικα των αρχαίων), και τον χωρίζουν στις συνοικίες Πέρα Μαχαλάς, Πράνθη και Θάνα με ανατολικότερη προέκταση τον ιστορικό οικισμό Καμίτσιανης.

Στα Β.Α. ο ορεινός όγκος της Μουργκάνας φέρει τις ονομασίες Οροτός ή Αροτός. Στην οροσειρά της Στουγάρας οι τοποθεσίες φέρουν τα ονόματα Σιάδια, Σταρόδα, Φίρια, Κόζιακας κ.ά. Η τοπογραφική εικόνα της περιοχής με τις βαθιές τομές δίνει μια εικόνα του πόσο συνέβαλαν οι σεισμοί στη σημερινή διαμόρφωση του τοπίου.
Φαίνεται πως η περιοχή είχε κατοικηθεί κατά τους προϊστορικούς χρόνους λόγω της φυσικής της οχύρωσης. Τούτο μαρτυρεί η ύπαρξη γιγαντιαίων προϊστορικών κτισμάτων στη γύρω περιοχή. Ειδικότερα στον Τσαμαντά και στο μικρό οροπέδιο στη θέση Σταρόδα διασώθηκαν λείψανα κυκλωπείων τειχών, πράγμα που δείχνει την ύπαρξη προϊστορικού οικισμού.

Άγνωστο επίσης πότε σχηματίσθηκε ο πρώτος οικισμός του Τσαμαντά στη σημερινή του θέση. Η παράδοση αναφέρει σαν πρώτους οικιστές έξι οικογένειες. Το μεγάλο όμως κύμα των οικιστών άρχισε να έρχεται από τα μέσα του ΙΖ’ αιώνα. Τότε μετά το
αποτυχόν κίνημα του Διονυσίου του Σκυλοσόφου στα Γιάννινα (1611) το κύμα του εξισλαμισμού σάρωσε την περιοχή. Τότε τα γειτονικά χριστιανικά χωριά Αγ. Παντελεήμονας, Μαρκάτι, Λινάτι, Γιάνναρη (χωριά του Μάρκου, του Λίνου, του Γιάννη) μετεπήδησαν στον ισλαμισμό.
Τότε ολόκληρες χριστιανικές οικογένειες, που θέλησαν να διαφυλάξουν την πίστη και την εθνική τους συνείδηση, βρήκαν ασφαλές
καταφύγιο στα βουνά του Τσαμαντά και των γύρω χωριών. Αποτελεί τίτλο τιμής για τους πρώτους γενάρχες του χωριού μας το γεγονός ότι στο πείσμα των υλικών απολαβών που θα τους εξασφάλιζε η αλλαξοπιστία, προτίμησαν την αυτοεξορία και τη σκληρή ζωή στην ορεινή και άγονη νέα τους πατρίδα.

Αναδημοσίευση από το βιβλίο «Διαδρομές από τα παλιά ως τα σύγχρονα» του συγχωριανού μας Δασκάλου και συγγραφέα Νίκου Σκόπα.